Trong bóng đá hiện đại, từng quyết định của trọng tài đều có thể làm thay đổi kết quả trận đấu, và trong số đó, phạt đền luôn là tình huống gây hồi hộp và tranh cãi nhất. Không chỉ cầu thủ mà ngay cả người hâm mộ cũng cần hiểu rõ phạt đền là gì, các tình huống dẫn đến phạt, cũng như các quy định áp dụng trong cả bóng đá 11 người lẫn futsal. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ luật phạt đền mới nhất, giúp bạn nắm vững mọi chi tiết quan trọng.
Phạt đền là gì? Khi nào đội bóng được hưởng penalty?
Phạt đền (Penalty) là cú đá phạt trực tiếp được trao cho đội tấn công khi một cầu thủ phòng ngự phạm lỗi trong khu vực cấm địa của đội nhà. Đây là tình huống cực kỳ nhạy cảm vì nó mang cơ hội ghi bàn rất cao:
- 11 mét đối với sân 11 người.
- 6 mét đối với sân 5 người (futsal).
Một số lỗi phổ biến dẫn đến phạt đền bao gồm:
- Va chạm thô bạo trong vòng cấm địa.
- Dùng tay chơi bóng cố ý hoặc vô ý khi tay ở vị trí “mở rộng bất thường”.
- Kéo áo, ngáng chân, đẩy người ảnh hưởng đến pha tấn công hợp lệ.
Hiểu rõ phạt đền sẽ giúp người hâm mộ nắm bắt chính xác quyết định của trọng tài và theo dõi trận đấu với cảm giác trọn vẹn hơn.
Luật phạt đền theo FIFA và IFAB cập nhật 2025
Theo bộ luật bóng đá do FIFA và IFAB ban hành (Luật 14), quy trình thực hiện phạt đền được quy định cụ thể:
- Bóng phải đặt chính xác trên chấm phạt đền.
- Cầu thủ thực hiện cú sút phải được xác định trước.
- Thủ môn phải đứng trên vạch cầu môn, ít nhất một phần bàn chân chạm vạch khi bóng được đá.
- Các cầu thủ khác phải đứng ngoài vòng cấm và cách chấm phạt ít nhất 9,15m (11v11) hoặc theo quy định futsal.
Chuyên gia MMOO CASINO chia sẻ: Nếu các quy định này bị vi phạm, tùy vào kết quả cú sút, trọng tài có thể yêu cầu thực hiện lại hoặc hủy bàn thắng.
Luật phạt đền sân 11 người (11v11)
Đối với bóng đá sân lớn, các quy định cơ bản gồm:
- Chấm phạt đền cách khung thành 11m.
- Chỉ những lỗi trong “vùng 16m50” mới dẫn đến phạt đền.
- Trong loạt sút luân lưu, mỗi đội thực hiện 5 lượt đầu tiên, sau đó là lượt “1-1” nếu hòa.
Mọi cầu thủ cần tuân thủ luật để tránh bị thổi phạm và làm mất quyền lợi cho đội.
Luật phạt đền sân 5 người (Futsal)
Trong futsal, nhịp độ nhanh và không gian hạn chế đòi hỏi luật phạt đền nghiêm ngặt hơn:
- Khoảng cách từ chấm phạt đến khung thành là 6m.
- Khi đội phạm từ lỗi tổng hợp thứ 6 trở đi trong hiệp, đối phương hưởng đá phạt thứ hai (10m).
- Thủ môn phải đứng đúng vị trí trên vạch, không được bước lên trước khi bóng rời chân người sút.
Những người tìm hiểu CEO WENDY chia sẻ: Với sân nhỏ, các quy định về vị trí và lỗi được áp dụng nghiêm ngặt để đảm bảo công bằng.
Vai trò và giới hạn của thủ môn
Thủ môn là nhân tố quan trọng nhất trong tình huống phạt đền, nhưng phải tuân thủ nhiều quy định:
- Phải có ít nhất một chân chạm vạch khi cầu thủ sút bóng.
- Không được di chuyển lên trước khi bóng rời chân người sút.
- Được phép nhảy hoặc đổ người nhưng không làm nhiễu loạn quá mức (theo IFAB 2023 – 2025).
Vi phạm các quy tắc này có thể dẫn đến việc đá lại hoặc bị rút thẻ cảnh cáo.
Các tình huống tranh cãi phổ biến
Phạt đền luôn gây ra tranh cãi, kể cả khi có VAR:
- Bóng chạm tay: Tay mở rộng bất thường dù không cố ý vẫn bị thổi phạt.
- Thủ môn rời vạch sớm: VAR sẽ xác minh và có thể yêu cầu đá lại.
- Lỗi hai chạm: Người sút chạm bóng hai lần liên tiếp mà không chạm người khác, bàn thắng bị hủy.
Phạt đền trong loạt sút luân lưu (Penalty shoot-out)
Loạt luân lưu quyết định thắng thua khi hòa sau hiệp phụ:
- Mỗi đội chọn 5 cầu thủ sút lượt đầu tiên.
- Nếu hòa, hai đội tiếp tục sút luân phiên.
- Bàn thắng trong luân lưu không tính vào tỷ số chính thức.
Quy tắc cho cầu thủ và thủ môn vẫn giống phạt đền trong trận.
Cầu thủ cần lưu ý khi thực hiện phạt đền
- Không được “nhấp nhả” hay dừng hẳn chạy đà để đánh lừa thủ môn.
- Phải sút ngay sau hiệu lệnh của trọng tài.
- Có thể đá bồi nếu bóng bật ra từ thủ môn hoặc khung thành (trừ loạt luân lưu).
Lịch sử và sự phát triển của luật phạt đền
Phạt đền xuất hiện cuối thế kỷ 19 để giảm bạo lực trong vòng cấm. Qua thời gian, luật đã được cải tiến:
- Áp dụng VAR để tăng độ chính xác.
- Giới hạn di chuyển của thủ môn khi đứng trên vạch.
- Điều chỉnh quy định chạm tay phù hợp với tốc độ bóng đá hiện đại.
Mọi thay đổi đều nhằm nâng cao công bằng, minh bạch và trải nghiệm người xem.
Luật phạt đền là yếu tố quan trọng trong mọi trận đấu. Hiểu rõ quy định giúp cầu thủ thi đấu tốt hơn và khán giả theo dõi trận đấu chính xác, đầy cảm xúc. Một quả phạt đền có thể thay đổi cục diện trận đấu và tạo nên những khoảnh khắc lịch sử – vì vậy việc cập nhật và nắm vững luật phạt đền luôn được đặt lên hàng đầu trong bóng đá hiện đại.
